اسم «ستاد خبری» را تغییر دهید

خاطره ای هم نقل شده که یکی از سران کشورهای عربی در خودرو به هنگام عبور از کنار برج میلاد سوال کرد این برج چیست و پاسخ شنید "مخابرات". در واکنش گفت همه دنیا مخابرات را زیر زمین و پنهان دارند اما ایران مخابراتش بالای زمین و عیان است. منظور میزبان، مخابرات فارسی به معنی ارتباطات تلفنی بود و میهمان آن را به معنی مخابرات عربی یعنی سازمان های اطلاعاتی امنیتی تلقی کرد.

عصرایران ؛ رضا غبیشاوی - تابلوهای تبلیغاتی اخیر "سازمان اطلاعات سپاه" با شعاری متفاوت در سطح شهر تهران، جلب توجه کرده است. پایین تابلوها اسم "ستاد خبری سپاه" به چشم می خورد.

منظور بخش دریافت اطلاعات مردمی در سازمان اطلاعات سپاه است. جایی برای دریافت اطلاعات از سوی افراد مختلف و ارتباط و تماس مستقیم افراد خارج از سازمان با سازمان. بخش های مشابه در سازمان های اطلاعاتی امنیتی و نظامی دیگر هم وجود دارد از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات بسیج، حفاظت اطلاعات قوه قضائیه، نیروی انتظامی و حفاظت اطلاعات ارتش و سپاه.

ستاد خبری دو معنی دارد. اول به عنوان اطلاع رسانی. مرکزی برای گردآوری، تهیه و انتشار خبر به ویژه در برنامه ها و رویدادها. دوم یعنی بخش دریافت اطلاعات در سازمان های اطلاعاتی امنیتی، نظامی و نیروهای مسلح.

این مشابهت، هم عامل سوء تفاهم است هم منجر به ایجاد تصور اشتباه و نادرست در هر دو بخش و جامعه شده است. شاید بخشی از سوء برداشت ها و نگاه های سوء ظنی به جامعه رسانه ای نیز در همین مشابهت اسم نهفته باشد.

تابلوهایی که به تازگی در سطح شهر تهران نصب شده اند. منبع: اینستاگرام

تابلوهای تبلیغاتی

بهتر است اسم جدیدی برای "ستاد خبری" سازمان های اطلاعاتی امنیتی مطرح شود تا جایگزین شود و به سوء تفاهم های این مشابهت پایان دهد. می توان این اسامی را پیشنهاد کرد: "دریافت اطلاعات مردمی"، "مرکز دریافت اطلاعات"، "مرکز مراجعان" و "مرکز دریافت".

البته این مشابهت محدود به اسم "ستاد خبری" نیست بلکه خود کلمه "اطلاعات" هم این گونه است. معنی اول، دیتا و اینفورمیشن و معلومات است. دومی اما در دایره امنیت و مشابه اینتلجنس انگلیسی و استخبارات و مخابرات عربی است.

هم "وزارت اطلاعات" (امنیت) داریم؛ هم وزارت "ارتباطات و فناوری اطلاعات" و "روزنامه اطلاعات" (به معنی دیتا).
تازه در ورودی بیمارستان و سازمان ها و شرکت ها هم بخشی به نام "اطلاعات" است یعنی محل مراجعه برای سوال پرسیدن و دریافت اطلاعات. جمله معروف "اینجا اطلاعات نیست" هم اشاره به این بخش است یعنی از ما سوال نکنید.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
قبل از انقلاب هم وزارتخانه ای به نام "وزارت اطلاعات و جهانگردی" وجود داشت که اطلاعات آن به معنی اطلاع رسانی بود. در آن زمان، دو سازمان اصلی اطلاع رسانی کشور یعنی رادیو تلویزیون ملی و "خبرگزاری پارس" زیرمجموعه آن بودند. یکی از دو روزنامه اصلی کشور هم "اطلاعات" نام داشت. همزمان "سازمان امنیت و اطلاعات کشور" هم وجود داشت که سر واژه آن شد ساواک و به همین نام معروف شد. بخشی که شامل فعالیت های جاسوسی و ضدجاسوسی داخلی و خارجی می شد. بخش "ضداطلاعات" ارتش هم وظیفه امنیتی و ضدجاسوسی در بخش های نظامی کشور و خارج از کشور را برعهده داشت.

قبل از انقلاب، با این که کلمه اطلاعات در دو بخش اطلاع رسانی و امنیت به کار می رفت اما وجه غالب در افکار عمومی، اطلاع رسانی بود. این کاربرد دو گانه کلمه اطلاعات بعد از انقلاب هم ادامه یافت اما برخلاف قبل، وجه غالب کلمه "اطلاعات"، امنیتی و ضدجاسوسی است.

ستاد خبری اداره کل اطلاعات هرمزگان
این تشابه اسمی میان دو بخش امنیت و اطلاع رسانی حتی باعث اشتباهات بزرگ در ترجمه هم شده است.

بارها اسم وزارتخانه ای به نام "اِعلام" در کشورهای عربی، به غلط در رسانه های فارسی زبان به نام "وزارت اطلاعات" ترجمه شده تا این تلقی اشتباه در ذهن مخاطبان ایرانی شکل بگیرد و فکر کنند منظور وزارت اطلاعات (امنیت) است در حالی که آن وزارتخانه مربوط به اطلاع رسانی است و مسوولیت رسانه ها و رادیو تلویزیون را برعهده دارد. ترجمه صحیح وزارت "اِعلام" در عربی، وزارت اطلاع رسانی در فارسی است.

ترجمه صحیح وزارت "اِعلام" در کشورهای عربی، وزارت اطلاع رسانی است و نه "وزارت اطلاعات"

کلمه مخابرات در کشورهای عربی به معنی سازمان های اطلاعاتی امنیتی است.
اسم «ستاد خبری» را تغییر دهید

برهمین اساس می توان پیشنهاد کرد علاوه بر اسم ستاد خبری مرتبط با نهادهای امنیتی، اسم وزارت اطلاعات تغییر کند. "وزارت امنیت" می تواند جایگزین مناسبی باشد.

از نقص های زبان فارسی این است که معادل مناسبی برای سرویس اطلاعاتی امنیتی یا اینتلجنس ندارد اما وزارت امنیت شاید مناسب ترین جایگزین برای وزارت اطلاعات باشد. همانطور که معادلی برای کلمه سازش با بار مثبت یا جنگجو با بار خنثی یا شورش با بار خنثی نداریم.

اسم مخابرات هم این گونه است. در ایران به معنی "ارتباطات تلفنی" است اما همزمان در زبان عربی به معنی سازمان اطلاعاتی امنیتی و جاسوسی و ضدجاسوسی است. نقل شده که دانشجویان رشته مخابرات یا کارمندان شرکت مخابرات ایران به هنگام مشاهده مدارک شناسایی شان در کشورهای عربی دستگیر یا بازخواست شده اند چرا که فکر می کردند به دلیل اسم مخابرات، این افراد کارمند سازمان های اطلاعاتی امنیتی ایران هستند.

اسم «ستاد خبری» را تغییر دهید