مصر: کودتا برای دموکراسی؟

شفاف- احسان تقدسی: صبر 84 ساله اخواني ها براي تشكيل دولت اسلامي اگرچه در سال 2012 ميلادي به سر رسيد و خيلي ها در دنيا گفتند و نوشتند كه صندوق راي هميشه رهگشا است حتي اگر يك طرفش اخوان المسلمين باشد، اما دوام يكساله آن نشان داد كه راه رسيدن به قدرت‌ آن هم در جايي كه كسي عادت به آن ندارد، هميشه صندوق راي نيست.

اتفاقات اين روزهاي مصر را كسي نمي داند چه بنامد؛ كودتا يا بخش دوم سريال انقلاب هاي عربي؟ نيمي از حاكمان عرب مانده اند از آن تقدير كنند يا سرزنش تا مبادا خليفه كشي بارديگر باب شود. هرچه كه هست اين روزها هزاران هوادار اخوان المسلمين با خود مي انديشند كه آيا مي توان به روش هاي دموكراتيك براي «قدرت» اميدوار بود و يا بايد عطاي قدرت طلبي اسلام سياسي به سبك اخوان المسلمين را براي هميشه از يادها برد؟

امروز، روز انتقاد از اخوان المسلمين و مرسي و... نيست كه آنها هم اشتباهات فراواني داشتند و اگر نداشتند كه روزگارشان اينگونه نبود. اخواني ها ساليان دراز براي قدرت ديروزشان جنگيده بودند. براي دستيابي به قدرت از هر مسيري رفته بودند. از دراز كردن و كشتن 58 جهانگرد در سال 1997 ميلادي و درگيري هاي نيمه دوم دهه 90 ميلادي گرفته تا زندان رفتن و ترور و قتل بسياري از رهبرانش. همه اينها بهاي آن چيزي بودند كه اخواني ها يكسال پيش به آن رسيدند و در چشم برهم زدني برباد رفت.

حال اقتضاي سياستمداران و سياست ورزي در عصر نو اين است كه بركناري مرسي تبريك گفته شود؛ آن هم به نظامياني كه عادتي به اين تبريكات و رفتارهاي دموكراتيك ندارند و بيشتر زبان زور را مي فهمند تا هر زبان ديگري. ولي براي ثبت در تاريخ بايد گفت و نوشت كه اخوان المسلمين يك بار در طول تاريخ خود تن به روش هاي دموكراتيك داد و به قدرت رسيد و اگر فردا روزي به عهد سابق خود برگردد چه كسي را بايد سرزنش كرد؟

ميليون ها مردمي كه به رياست جمهوري مرسي راي دادند، اين روزها چه حالي دارند؟ آيا حق ندارند با خود بينديشند كه صندوق راي در كشوري كه ساليان دراز به استعمار و ديكتاتوري عادت داشت خوب است و نكو اگر صرفا نام «حسني مبارك» و يا از همان جنس بيرون بيايد؟ چه تضميني ديگر وجود دارد فردا روزي اگر انتخابات ديگري برگزار شد، ارتش با كمترين دلخوري، رئيس جمهور منتخب را همان جايي نفرستد كه مرسي را فرستاد؟

اشتباهات مرسي و اخواني ها در يكسال گذشته آنقدر زياد بود كه خيلي ها تحولات اين روزها را «كودتايي براي دموكراسي» ناميدند و گفتند براي دموكراسي مصر اين كودتا لازم بود. ولي چه توان كرد كه جنبش دموكراسي خواهي اگر راهي براي تحقق داشته باشد «صندوق راي» است و لاغير. گسيل داشتن صدها جنگجوي سلفي به سوريه، حمايت از جريان هاي تندرو، از هم پاشيدن اقتصاد و صنعت جهانگردي مصر و سخت گيري بر اقليت هاي ديني اشتباهات مرسي بود ولي مگر دموكراسي جز اين است كه بايد به راي اكثريت تمكين كرد حتي اگر برخلاف ميلت باشد؟ نظاميان در کودتاهای اینچنینی کجا منادي دموكراسي خواهي بوده اند كه در مصر باشند؟

اينهاست كه باور اتفاقي از جنس دموكراسي از آنچه در خيابان هاي قاهره مي گذرد را دشوار كرده است. تمكين و مهر تائيد به سرنگوني مرسي و گرفتن قدرت از دست اخوان المسلميني كه خوب يا بد، مثبت يا منفي منتخب مردم مصر است آينده اين كشور را تيره تر از گذشته خواهد كرد. راه دموكراسي صندوق راي است و نه كودتا.